آموزش نحوه کار با دستگاه جوش


کار بادستگاه جوش یکی از لذت بخش‌ترین کارها برای علاقه مندان در زمینه جوشکاری صنعتی و جوشکاری خانگی می‌باشد. اما در این بین علاقه مندانی هستند که مایل به انجام کار با این دستگاه می‌باشند ولی توانایی انجام کار با آن را ندارند. ما در این مقاله قصد داریم تا حد ممکن شما را با نحوه کار با دستگاه جوش آشنا نماییم. قبل از هر چیز نیاز است لوازمی همچون انبر جوشکاری ، انبر اتصال ، کابل جوشکاری به میزان لازم و ماسک جوشکاری را در اختیار داشته باشید. بعد از این شما می‌توانید سیم برق دستگاه را به پریز برق متصل نمایید. سپس مانند تصویر زیر ، انبر جوش را به جریان مثبت و انبر اتصال را به جریان منفی دستگاه متصل کنید. (فیش را به داخل فشار داده و آن را در جهت عقربه‌های ساعت بچرخانید)



بعد از انجام اینکار نوبت به روشن کردن دستگاه جوش است. برای این کار تولید کنندگان این محصول از یک کلید پاور که معمولا در پشت دستگاه قرار می‌گیرد استفاده می‌کنند.



در این مرحله دستگاه آماده به کار است. فقط کافی است با توجه به ضخامت سطح مورد نظر ( ورق ، نبش ، تیرآهن)  الکترود مناسب را انتخاب کرده و جریان متناسب با سایز الکترود تنظیم می‌کنیم.

برای این کار یه فرمول ساده وجود دارد. سایز الکترود خود را در عدد 35 ضرب کنید. حاصل به دست آمده میزان جریان مناسب برای انجام کار است. (قطر الکترود * 35 = جریان مناسب)





میزان جریان مناسب دستگاه به شرایط دمایی نیز بسگی دارد، از این رو جدول زیر را برای شما فراهم کردیم:

قطر الکترود
جریان پیشنهادی

0/1

20 الی 40
1/6

44 الی 86

0/2
60 الی 100
2/5
80 الی 120
3/2
108 الی 148
4/0
140 الی 180


نکته: اگر جریان را کمتر از حد مورد نیاز قرار داده شود اکترود به سطح کار می‌چسبد. اگر جریان را بیشتر از میزان مورد نظر قرار دهیم الکترود بیش از حد داغ شده و ذوب می‌شود.

نکته: اگر از الکترود بزرگ برای سطوح نازک استفاده شود بدون شک سطح مورد نظر ذوب می‌شود. اگر از الکترود سایز کوچک استفاده شود قطعات به درستی به هم متصل نمی‌شوند.


ولوم ARC FORCE

بر روی برخی از  دستگاه جوش‌ها از یک ولوم دیگر استفاده می‌کنند که میزان عمق جوش را مشخص می‌کند که به منظور کنترل نفوذ جوش در قطعه کار مورد استفاده قرار می گیرد ، از نظر فنی این سیستم به اپراتور کمک می کند تا بتواند برای کارهای خاص که نیاز به جریان بالایی (مانند جوشکاری الکترودهای سلولوزی) دارند ، بتواند بدون سوراخ شدن قطعه عملیات جوش کاری را انجام دهد . این سیستم صرفا روی جوش الکترود مورد استفاده قرار می گیرد که معمولا با کنترل تابعی از سطح ولتاژ و جریان می تواند میزان نفوذ جوش را تغییر دهد. شکل کارکرد این سیستم توسط پردازنده ای که مشخصات و فرمول‌های مربوط به اطلاعات متالوژی هر الکترود را دارد انجام می شود.


نحوه کار با الکترود

جوشکاری موقعی شروع می شود که قوس بین نوک الکترود و قطعه کار برقرار شود. حرارت شدید قوس، نوک الکترود و سطح قطعه کار نزدیک به قوس را ذوب می کند. قطرات ریز فلز مذاب سریعا در نوک الکترود تشکیل می شود، که از طریق جریان قوس به حوضچه مذاب منتقل می شود. در این حالت، فلز پرکننده با مصرف تدریجی الکترود رسوب می کند. قوس روی قطعه کار با طول و سرعت معینی حرکت می کند و قسمتی از فلز پایه را ذوب و مداوما فلز جوش را افزایش می ­دهد.

طول قوس عبارت است از فاصله بین سر الکترود تا سطح قطعه مورد جوشکاری به هنگام برقراری قوس ، در نتیجه طول قوس در هنگام جوشکاری تأثیر زیادی بر روی جوش می گذارد.




سرعت پیشروی



سرعت حرکت دست به عوامل زیر بستگی دارد:
پهنای جوش: اگر سرعت پیشروی کم باشد آنگاه نفوذ و پهنای جوش زیاد و باز هم اگر سرعت پیشروی زیاد باشد آنگاه نفوذ و پهنای جوش کم می شود.
ضخامت ورق: با افزایش ضخامت ، باید سرعت حرکت پیشروی را کاهش دهیم تا لبه های اتصال ذوب و در هم آمیخته شوند.
قطر الکترود: با افزایش قطر الکترود باید سرعت پیشروی را کاهش دهیم تا الکترود به اندازه کافی رسوب داده شود.
حرکت الکترود: حرکات الکترود از قبیل زاویه الکترود و نوع حرکت آن در کیفیت جوش بسیار مؤثر می باشد.



زاویه‌ی جوشکاری

هر چه زاویه الکترود عمود به قطعه کار باشد آنگاه نفوذ و عمق جوش بیشتر و هر چه قدر زاویه الکترود خوابیده روی قطعه کار باشد نفوذ و عمق جوش کمتر است که از این نکته می توان در حالت های جوشکاری مختلف استفاده نمود. در جوشکاری می توان حرکات مختلفی با الکترود انجام داد مثلاً حرکت نوسانی یا حرکت زیگزاکی و... اگر در هنگام جوشکاری الکترود را مستقیماً به طرف جلو حرکت داده شود، آنگاه نفوذ و عمق جوش نسبت به زمانی که حرکت نوسانی یا زیگزاکی انجام می دهند، کمتر خواهد شد. البته باید اشاره کرد که در طرح اتصال های مختلف، از زاویه مناسب الکترود و نوع حرکت مخصوص استفاده می شود.


انجام جوشکاری

بعد از کسب این اطلاعات زمان انجام فرایند جوشکاری رسیده است. انبر اتصال را به قطعه فلزی متصل کنید. الکترود را به سطح کار نزدیک کنید و ماسک را جلوی صورت خود قرار دهید. علت این کار استفاده از شیشه ماکس تیره است که وقتی که هنوز اتصالی برقرار نشده است شما نمی توانید چیزی را از پشت آن ملاحضه کنید. البته با صرف  هزینه (حدود 200 هزارتومان) می‌توانید از ماسک‌های جوشکاری اتومات نیز استفاده کنید. این ماسک‌ها به صورت اتوماتیک تیره و روشن می‌شود.

در پایان جوشکاری می‌توانید برای هم سطح شدن محل جوشکاری و فلز از دستگاه فرز استفاده می کنند و روی محل برآمدگی ناشی از جوشکاری را صیقل داده و صاف می کنید.


نکات ایمنی در هنگام کار با دستگاه جوش:

1- در صورت توقف ناگهانیدستگاه جوش به خاطر اضافه بار یک led قرمز روی پانل جلوی دستگاه روشن می شود در این شرایط لازم نیست که ماشین خاموش و روشن شود. با خنک شدن دستگاه توسط فن، بعد از مدتی led خاموش می شود و می توان به ادامه جوش پرداخت.
2-در صورت خراب شدن مادگی های نسوز جلوی دستگاه، جهت تعویض آنها اقدام نمایید، جرا که اگر فیش نسوز در مادگی محکم نباشد، با گذشت زمان مادگی به شدت داغ شده و ممکن است شمش اتصال داخل دستگاه را ذوب کرده و دستگاه را معیوب نماید.
3-در هنگام کار با دستگاه جوش از پوشش مناسب از جمله دستکش ، لباس کار ، عینک و ماسک مناسب استفاده کنید تا از خطرهایی همچون برق گرفتگی و پاشش جوش در امان باشید.
4-بسته به جریان جوشکاری هم در محل ورودی دستگاه و هم در محل کابلهای خروجی از کابل با ضخامت مناسب استفاده نمایید.(کابل با ضخامت کم باعث افزایش استهلاک می گردد)
5-از آب برای خنک کردن قطعه کار استفاده نکنید. این کار سبب پاشش آب بر روی دست و صورت و عدم استحکام جوش می‌شود.
6-در صورت استفاده دستگاه جوش در مناطق بسیار مرطوب توصیه می گردد هنگام خاتمه کار دستگاه از روکش ضد آب استفاده کنید.
7-قبل از انجام کار از سالم بودن کابل خود اطمینان حاصل کرده تا هیچ گونه پارگی در کابل وجود نداشته باشد.
8-در صورت عدم استفاده در زمانی طولانی، دستگاه را با روکش ضد آب پوشش دهید.
9-در هنگام حمل و نقل و استفاده از ضربه زدن به دستگاه بپرهیزید.
10-بهتر است در هنگام جوشکاری قطعه کار  به زمین متصل باشد.
11-از برخورد انبر اتصال ها به هم جلوگیری کنید.


انبر جوش و انبر اتصال

انبر جوشکاری باید مناسب شدت جریان مصرفی باشد.انبرها به گونه ای طراحی شده اند که برای حداکثر شدت جریان یا کمتر که در محدوده کاری آنست قابل استفاده باشد.شدت جریان بالاتر باعث می شود انبر داغ شده و بسوزد.اگر انبر برای محدوده شدت جریان مورد استفاده خیلی بزرگ باشد،حمل و نقل آن مشکل بوده و باعث خستگی مفرط جوشکار می شود.اگر کابل به درستی متصل نشده باشد ویا انبر اتصال کثیف باشد،در آن صورت حتی اگر انبر الکترود متناسب با آمپر مصرفی هم انتخاب شود،داغ خواهد شد.اگر انبر داغ شود،قدرت جوشکاری تلف می شود.
جهت برقرار کردن اتصال (منفی) به بدنه مورد نظر جوشکاری استفاده می گردد که انبرهای اتصال همانند گیره می باشند که بر اساس کیفیت آنها دارای فنر ضعیف و قوی می باشند که این انبر اتصال را به بدنه مورد نظر قرار می دهند که حالت گیره بودن آن موجب استفاده آسان می باشد.

سوالات متداول

ممکن است جوش در فلز شما یک سوراخ ایجاد کند؟
این مشکل به جهت بالا بودن آمپر دستگاه می تواند باشد. بالا بودن آمپر می تواند باعث ایجاد گرمای بسیار بالا شده و فلز جوش شما را سوراخ کند. علت دیگر این مشکل می توان سرعت پایین تغذیه الکترود باشد.

جوش شما امکان دارد که گل به خود نگیرد و یا نوک انبر جوش آلوده شود؟
در این مورد نیز امکان دارد که میزان ولتاژ کاری بالا و یا سرعت تغذیه الکترود پایین باشد. اگر فلز زیادی به نوک انبر شما می آمیزد نشانه انجام اشتباه فرآیند است.

انبر شما به جوش لگد بزند؟
این مورد می توان در اثر ولتاژ بسیار پایین و سرعت تغذیه الکترود بسیار بالا باشد، رخ دهد. از نشانه های دیگر این مورد این است که جوش فقط در قسمت بالای اتصال می نشیند و شما به راحتی با انگشت می توان آن را بردارید. این نشانه ها بیان گر ایجاد یک جوش ضعیف است که حتما باید تعمیر شود.

به صدای جوش خود گوش دهید؟
یک جوش خوب صدایی شبیه به سرخ کردنی دارد. یک جوش خوب صدایی پایدار دارد که خیلی بالا و پایین نمی شود. برخی جوش ها که باید از آن ها پرهیز کنید صدایی شبیه به صدای بلند گاز یا فشفشه دارد. هریک از این ها بیان  یک جوش با عیب و نقص است. شما باید مهارت لازم را کسب کنید تا با گوش دادن به صدای یک جوش بگویید که آن خوب یا بد است.


برای مشاهده و خرید انواع دستگاه جوش می توانید به وب سایت کیف ابزار مراجعه نمایید.